ว่ากันว่า เลี้ยงลูกให้เป็นเด็กฉลาดและมีคุณภาพนั้น เป็นเรื่องที่ไม่ง่ายเลยสำหรับพ่อแม่ ดังนั้นพ่อแม่หลายคนจึงพยายาสรรหาสิ่งที่ดีที่สุดให้กับลูก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอาหารการกิน ตลอดจนเรื่องอาหารสมอง

ทั้ง นี้ หากพ่อแม่ให้ลูกมากจนเกินความพอดี ประโยชน์ที่ลูกจะได้ก็อาจกลับกลายเป็นผลร้ายที่ไม่คาดคิดมาก่อน ดังนั้น 9 วิธีที่จะทำให้พ่อแม่และลูกอยู่ในความพอดีที่พ่อแม่ไม่หวังในตัวลูกมากจน เกินไป และลูกเองก็ไม่กดดันในเวลาเดียวกัน คือการสร้างวินัยเชิงบวก (Positive Discipline) หรือ ทักษะการดูแลลูกอย่างสร้างสรรค์

อย่างไรก็ดี ในช่วงอายุ 6 ปีแรกของชีวิต ถือได้ว่าเป็นวัยทองของการเรียนรู้ของเด็ก ที่ทำให้เด็กมีโอกาสในการเรียนรู้ ซึ่งจะมีผลต่อพฤติกรรมของเด็กในอนาคต โดยมีกฎทอง 9 ข้อ ดังต่อไปนี้

1. การสร้างสัมพันธภาพ

ในบ้านพ่อแม่ต้องแสดงงออกให้ลูกเห็นถึงความรัก ความผูกพัน ความห่วงใย และการให้ความสำคัญ ระหว่างกันของสมาชิกในครอบครัวพ่อแม่ลูก รวมไปถึงผู้สูงอายุในครอบครัวอย่างปู่ย่าตายายด้วย

2. การเป็นแบบอย่าง

ถ้าคุณพ่อคุณแม่ไม่อยากให้ลูกมีพฤติกรรมวันๆ เอาแต่นั่งอยู่หน้าคอมพิวเตอร์ ก็ต้องทำให้ลูกเห็นว่าคอมพิวเตอร์มีไว้เพื่อใช้ทำงานเป็นบางเวลา ต้องลุกไปทำกิจกรรมอื่นๆ ที่ร่วมกับสมาชิกคนอื่นๆ ในครอบครัวเป็นตัวอย่างให้เด็กได้ซึมซับเอาไปเป็นนิสัย

3. วินัยและการจัดการกับอารมณ์

ปลูกฝังทักษะการแก้ปัญหา อย่างให้รู้จักกับการเผชิญกับปัญหา รู้จักกระบวนการจัดการกับความตึงเครียด ซึ่งแต่ละคนมีวิธีการขจัดความเครียดที่แตกต่างกัน เช่น ชวนลูกร้องเพลง นั่งสมาธิ ออกกำลังกาย ไม่อยู่กับความหงุดหงิดอารมณ์เสียนานเกินไป

4. การสร้างคุณค่าให้แก่ตนเอง

ให้ลูกได้มีโอกาสพัฒนาทักษะที่เขาชื่นชอบ เช่น เล่นกีฬา ศิลปะ ดนตรี เพื่อที่เขาจะได้รู้สึกถึงคุณค่าในตัวเอง และรู้ว่าตัวเองสามารถสร้างสรรค์ขึ้นอะไรได้บ้าง

5. กิจกรรมสร้างสรรค์

พาลูกไปร่วมกับกิจกรรมจิตอาสา เพราะในกิจกรรมเหล่านี้ เด็กจะได้เรียนรู้เรื่องการแบ่งปัน และยังช่วยให้ลูกมีความกระตือรือร้นที่จะทำความดีอีกด้วย

6. ความคาดหวังที่เหมาะสม

จะช่วยให้ลูกมีเป้าหมาย โดยไม่ตึงเครียดจนเกินไป และความคาดหวังที่เหมาะสมจะลดปัญหาด้านอารมณ์ความรู้สึกผิดหวังของพ่อกับแม่ ที่อาจจะส่งผลกระทบต่อพัฒนาการด้านจิตใจของลูกอีกด้วย

7. ทักษะในการปรับตัว

พาลูกไปพบปะสังสรรค์กับคนนอกบ้านบ้าง ให้โอกาสได้เปลี่ยนบรรยากาศ สถานที่ และสถานการณ์ ทักษะด้านนี้อาจดูได้จากเขาสามารถเข้าห้องน้ำสาธารณะได้โดยไม่งอแงเพราะผิด ที่ หรือไม่กลัวผู้คนจนคุณพ่อคุณแม่ต้องรีบพากลับบ้านเพราะลูกอาละวาดในงาน สังสรรค์

8. การได้รับการชื่นชมจากครอบครัว

คำชมเปรียบเสมือนน้ำหล่อเลี้ยงชีวิต ช่วยสร้างกำลังใจ สร้างพลังที่จะทำดี สร้างความเชื่อมั่นในความสามารถของตนเอง และยังแสดงให้เห็นถึงความใส่ใจของพ่อแม่ที่มีต่อลูกอีกด้วย

9. ความมั่นคงทางด้านจิตใจ

ลูกเล็กๆ อาจจะชอบร้องไห้ เสียใจเวลาไม่ได้ดั่งใจ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ แต่พ่อแม่ต้องใช้ช่วงเวลานี้ในการสอนด้วยเหตุผล ถ้าต้องทำโทษก็อย่าปล่อยให้ลูกไม่เข้าใจ พาลเป็นความโกรธ เสียใจ บอกว่าทำไมถึงถูกลงโทษ ไม่ควรใช้อารมณ์หรือน้ำเสียงรุนแรง เพราะจะทำให้ลูกเข้าใจไปว่าพ่อแม่ไม่รัก

และทั้งหมดนี้นี่เองที่จะทำให้ "ความลงตัว" ในครอบครัวมีเพิ่มมากขึ้น ซึ่งกฎทองที่พ่อแม่ต้องทุ่มเทแรงกายแรงใจในช่วง 6 ปีแรก ก็เพื่อสร้างลูกให้เป็นเด็กที่มีคุณภาพต่อไปค่ะ

เรียบเรียงจาก มูลนิธิเครือข่ายครอบครัว

URL:http://manager.co.th/Family/ViewNews.aspx?NewsID=9520000137562